Kort antwoord: begin met vuurgarnalen (Neocaridina) in een ingewerkt aquarium van 20 tot 30 liter met een sponsfilter. Ze leven in gewoon Nederlands kraanwater van 18 tot 26 °C, hebben weinig nodig en planten zich vanzelf voort. Zet er 10 tot 15 garnalen in, voer één keer per dag of om de dag een klein beetje en ververs elke week 10 tot 20 procent van het water.
Garnalen zijn ideaal als je klein wilt beginnen. Ze passen in een nano-aquarium, ruimen algen en voerresten op en het is leuk om te zien hoe ze de hele dag over stenen en planten grazen. Toch gaat het bij beginners vaak mis in de eerste weken, meestal door een bak die nog niet is ingewerkt of door te veel voer. In deze gids lees je welke garnaal bij je past, hoe groot de bak moet zijn, welke waterwaarden ze nodig hebben en hoe je ze uitzet en verzorgt. Over voeding schreven we een apart artikel: wat is de juiste voeding voor garnalen.
Welke garnalen zijn geschikt voor beginners?
Voor de meeste beginners is de keuze simpel: de vuurgarnaal. Dit zijn de drie soorten die je in de winkel het vaakst ziet.
Vuurgarnalen zijn er in veel kleuren. Houd per aquarium één kleur aan: kruisen de kleuren, dan krijgen de jongen na een paar generaties weer de bruine wildkleur. Garnalen koop je bij een dierenspeciaalzaak of een hobbykweker. Vraag dan meteen in wat voor water ze daar zitten, dan weet je of je kraanwater past.
Hoe groot moet een garnalenaquarium zijn?
Garnalen zijn klein, maar het water in een kleine bak verandert snel: de temperatuur schommelt meer en afvalstoffen lopen sneller op. Daarom is 20 tot 30 liter het beste beginnersformaat. Een bak van 10 liter kan ook, maar vraagt meer aandacht.
Begin met een kleine groep: vuurgarnalen planten zich voort en de groep groeit vanzelf. Garnalen maken weinig afval, dus na verloop van tijd kan een bak van 30 liter een flinke groep aan, zolang je niet te veel voert en elke week water ververst. Meer bakken vind je bij aquariums.
Het garnalenaquarium inrichten
Een garnalenbak hoeft niet ingewikkeld te zijn. Dit heb je nodig:
- Een sponsfilter. Jonge garnalen zijn een paar millimeter groot en worden door een gewoon filter aangezogen. Een sponsfilter M of hoeksponsfilter 80 l/u met een kleine luchtpomp is ideaal, en de garnalen grazen de hele dag het laagje op de spons af. Zit er al een binnenfilter in je bak, zoals bij de Ciano Cube? Zet dan een stukje filterspons over de aanzuiging. Meer hierover in sponsfilter of binnenfilter.
- Een bodem van zand of fijn grind. Op een donkere bodem komen de kleuren van de garnalen beter uit. Voor vuurgarnalen is een gewone aquariumbodem prima.
- Planten en mos. Levende planten zoals javamos, javavaren en anubias zijn ideaal: er groeien algen en biofilm op, en jonge garnalen schuilen erin.
- Schuilplekken. Na het vervellen is een garnaal een paar uur kwetsbaar en zoekt hij een veilige plek. Bijvoorbeeld een garnalenschuilplaats, een garnalenflat of een schuilgrot.
- Catappa bladeren. Een catappablad op de bodem is voer en schuilplek tegelijk. De garnalen grazen het blad langzaam af.
- Een deksel en een thermometer. Garnalen kunnen uit de bak klimmen, vooral als het water niet goed is. Met een thermometer houd je de temperatuur in de gaten.
- Een verwarming, als het nodig is. Vuurgarnalen kunnen op kamertemperatuur. Komt het water in de winter onder de 18 °C, of wil je dat ze meer jongen krijgen, hang dan een kleine verwarming in de bak, zoals de Aqua Della heater 25 watt. Hoeveel watt je nodig hebt, lees je in hoeveel watt verwarming heeft je aquarium nodig.
Eerst inwerken: geduld is het belangrijkste
Zet garnalen nooit in een aquarium dat je net hebt gevuld. In een nieuwe bak zitten nog geen bacteriën die afvalstoffen afbreken, waardoor ammonium en nitriet oplopen. Garnalen zijn daar gevoeliger voor dan de meeste vissen.
Laat het aquarium daarom 4 tot 6 weken inwerken met het filter aan en de planten erin. Test daarna het water: pas als nitriet een paar dagen achter elkaar op 0 staat, is de bak klaar. Een garnalenbak mag ook best wat langer draaien. Een laagje algen en biofilm op stenen en glas is juist welkom, want daar leven garnalen van. Hoe inwerken precies gaat, lees je in het opstarten van het aquarium.
Welke waterwaarden hebben garnalen nodig?
Vuurgarnalen zijn niet kieskeurig, en Nederlands kraanwater is meestal prima. Belangrijker dan de precieze waarde is dat het water stabiel blijft.
Met de multi testset 6 in 1 meet je in één keer nitraat, nitriet, GH, KH en pH. Behandel kraanwater altijd met een waterconditioner: die maakt chloor en zware metalen onschadelijk. Vooral koper is gevaarlijk voor garnalen. Het kan uit nieuwe koperen leidingen komen, maar zit ook in sommige medicijnen, plantenvoeding en middelen tegen slakken. Lees dus altijd het etiket voordat je iets in een garnalenbak doet. Meer over de waarden lees je in de juiste waterwaarden voor jouw aquarium.
Garnalen uitzetten: zo doe je het
Garnalen kunnen slecht tegen een plotselinge verandering van water. Laat ze daarom rustig wennen met de druppelmethode:
- Doe de verlichting van het aquarium uit en laat de zak 15 tot 20 minuten in het water drijven, zodat de temperatuur gelijk wordt.
- Giet de garnalen met hun water in een schoon bakje of emmertje.
- Hevel met een stuk luchtslang water uit het aquarium naar het bakje. Zet een kraantje op de slang of leg er een losse knoop in, zodat er een paar druppels per seconde doorkomen.
- Wacht tot er twee tot drie keer zoveel water in het bakje zit. Dat duurt ongeveer een uur.
- Schep de garnalen met een garnalenschepnetje over naar het aquarium. Giet het water uit de zak niet in je bak.
Laat de verlichting de rest van de dag uit en voer de eerste dag niet. Het is normaal dat de garnalen zich eerst verstoppen of de eerste dagen wat bleker zijn.
Garnalen voeren
In een ingewerkte bak vinden garnalen veel voer zelf: algen, biofilm en plantenresten. Bijvoeren doe je één keer per dag of om de dag, met zo weinig dat het binnen twee tot drie uur op is. Te veel voer is de meest gemaakte fout. Het vervuilt het water, en dat is voor garnalen gevaarlijker dan een dag zonder eten.
Wissel af tussen een garnalenvoer zoals Kabadi Ebi Snow Flakes of PowerShrimp Grow Premium, een garnalenlollie en af en toe een stukje gekookte spinazie of courgette. Hebben je garnalen jongen, dan is fijn opfokvoer handig. Een voerschema per situatie vind je in wat is de juiste voeding voor garnalen.
Onderhoud: elke week een beetje
- Ververs elke week 10 tot 20 procent van het water. Gebruik water van dezelfde temperatuur, behandeld met waterconditioner. Ververs liever vaak een beetje dan af en toe veel: grote verschillen kunnen problemen geven bij het vervellen.
- Zuig de bodem voorzichtig af. Let op jonge garnalen in de slang. Een stukje filterspons over het uiteinde helpt.
- Knijp de sponsfilter eens per maand uit in een emmer met aquariumwater, nooit onder de kraan. Zo blijven de nuttige bacteriën leven. Zie ook aquarium filter schoonmaken.
- Kijk elke dag even naar je garnalen. Liggen ze stil, of zwemmen ze onrustig langs het wateroppervlak? Dan is er meestal iets met het water. Test dan meteen.
Vervellen en jongen
Garnalen groeien door hun oude schaal af te werpen. Volwassen garnalen doen dat ongeveer eens per drie tot vier weken. Het lege huidje lijkt op een dode garnaal, maar is doorzichtig en leeg. Laat het gewoon liggen: de garnalen eten het op voor de mineralen.
Blijft een garnaal steken in zijn oude schaal, of zie je een witte ring rond het lijf? Dan klopt meestal de hardheid (GH) niet, of was een waterwissel te groot. Controleer het water en ververs voortaan kleinere hoeveelheden. Garnalenvoer met extra mineralen, zoals Kabadi Ebi Pellets Mineral, helpt ook.
Vuurgarnalen planten zich in een goede bak vanzelf voort. Een vrouwtje met een geel of groen zadel in haar nek maakt eitjes aan. Na de paring draagt ze de eitjes onder haar staart, zo'n drie tot vier weken lang. Daarna komen er kleine garnaaltjes uit die er al net zo uitzien als hun ouders. Ze hebben geen speciale zorg nodig, wel schuilplekken, mos en een sponsfilter.
Kunnen garnalen samen met vissen?
Volwassen vuurgarnalen kunnen samen met kleine, rustige vissen, zoals otocinclussen en kleine rasbora's. Bijna alle vissen eten wel jonge garnalen, dus met vissen erbij groeit je groep langzamer. Veel planten en mos helpen dan. Niet geschikt zijn grotere vissen of vissen die op garnalen jagen, zoals goudvissen, kempvissen, maanvissen en de meeste cichliden. Amanogarnalen zijn groter en passen beter in een gewoon gezelschapsaquarium.
Veelgemaakte fouten
- Garnalen in een aquarium zetten dat nog niet is ingewerkt.
- Te veel voeren, of voerresten laten liggen.
- Koper in de bak via medicijnen, plantenvoeding of middelen tegen slakken.
- Grote waterwissels, of water met een andere temperatuur.
- Een filter zonder beschermspons, waardoor jonge garnalen worden aangezogen.
- Verschillende kleuren vuurgarnalen in één bak.
- Garnalen bij vissen zetten die ze opeten.
Veelgestelde vragen over garnalen houden
Hoeveel garnalen kun je in een aquarium van 20 liter houden?
Begin met 10 garnalen. Vuurgarnalen planten zich voort, dus de groep groeit vanzelf. Een goed onderhouden bak van 20 liter kan na verloop van tijd enkele tientallen garnalen aan.
Hebben garnalen een verwarming nodig?
Vuurgarnalen niet, zolang het water niet onder de 18 °C komt. Bij 20 tot 24 °C krijgen ze de meeste jongen. In een koude kamer is een verwarming van 25 watt genoeg voor een nano-aquarium.
Hebben garnalen een filter nodig?
Ja. Een sponsfilter is het beste: het zuigt geen jonge garnalen aan, geeft een rustige stroming en de garnalen grazen de spons af.
Hoe oud worden garnalen?
Vuurgarnalen worden 1 tot 2 jaar oud, amanogarnalen 2 tot 3 jaar of ouder. Omdat vuurgarnalen zich voortplanten, blijft er in een goede bak altijd een groep over.
Eten garnalen de planten op?
Nee. Garnalen eten algen, biofilm en afgestorven plantendelen, geen gezonde planten. Zie je ze aan een plant plukken, dan grazen ze het laagje eraf.
Waarom gaan mijn garnalen dood?
Meestal ligt het aan het water: een bak die nog niet is ingewerkt, koper, te veel voer of een grote waterwissel. Test het water op nitriet en ammonium, ververs een klein beetje water en voer een paar dagen minder.
Garnalenspullen in onze webshop
- Garnalenvoer: Kabadi Ebi Snow Flakes Premium en Ebi Pellets Mineral, PowerShrimp Grow Premium en Baby Premium, Shrimps Forever Natural Veggy Pellet en opfokvoer voor jonge garnalen.
- Garnalenlollies van 11 cm en 18 cm, met een lollie-houder.
- Catappa bladeren van 12-18 cm en 18-28 cm.
- Schuilplekken: garnalenschuilplaats S, M en L, garnalenflat en schuilgrot.
- Techniek: sponsfilter M, hoeksponsfilter 80 l/u, AquaNova luchtpomp 130 l/u, terugslagventiel en Aqua Della heater 25 watt.
- Water: water conditioner en de multi testset 6 in 1.
- Garnalenschepnetje, uitschuifbaar van 15 tot 45 cm.
Al het voer vind je in de categorie voer, kleine aquaria bij aquariums. Twijfel je over je garnalenbak? Stuur ons een berichtje via de contactpagina, dan denken we met je mee.
